शिर्डी प्रतिनिधी :
आजच्या काळात जमिनीचे भाव आकाशाला भिडले असताना स्वतःच्या मालकीची कोट्यवधी रुपयांची मौल्यवान जमीन शिक्षणासाठी दान करणारे हात फारच दुर्मिळ असतात. राहाता तालुक्यातील पिंपळवाडी येथील शेतकरी अशोक बाळाजी तुरकणे आणि त्यांच्या स्वर्गीय पत्नी कुसुमबाई तुरकणे यांनी तब्बल २६ वर्षांपूर्वी घेतलेला एक निर्णय आज हजारो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला दिशा देणारा ठरला आहे. गावातील गरीब, होतकरू आणि ग्रामीण भागातील मुलांना शिक्षणाची संधी मिळावी या उदात्त हेतूने त्यांनी आपल्या मालकीची ५० गुंठे मोकळी जागा छत्रपती शंभुराजे माध्यमिक विद्यालयासाठी दान केली.
त्यांच्या या दातृत्वामुळे पिंपळवाडी आणि परिसरातील अनेक विद्यार्थ्यांचे शिक्षणाचे स्वप्न साकार झाले असून ग्रामीण भागातील शिक्षण क्षेत्राला मोठा आधार मिळाला आहे.
गावातील मुलांच्या शिक्षणाची खंत बनली प्रेरणा
आजपासून सुमारे २६ वर्षांपूर्वी पिंपळवाडी हे अवघ्या २२०० लोकसंख्येचे गाव होते. शेती, ऊसतोड आणि विटभट्ट्यांवर उदरनिर्वाह करणाऱ्या कुटुंबांची संख्या मोठी होती. माध्यमिक शिक्षणासाठी विद्यार्थ्यांना शिर्डी किंवा राहाता येथे ५ ते ७ किलोमीटर अंतर पार करावे लागत होते. आर्थिक परिस्थिती कमकुवत असल्यामुळे अनेक मुली शिक्षण अर्धवट सोडत होत्या.
ही परिस्थिती अशोक तुरकणे यांना अस्वस्थ करत होती. स्वतः कमी शिक्षण घेतलेल्या अशोक तुरकणे यांनी आपल्या मुलांच्या शिक्षणासाठी केलेली धडपड अनुभवली होती. त्यातूनच गावातच दर्जेदार शैक्षणिक सुविधा उभ्या राहाव्यात, अशी त्यांची इच्छा निर्माण झाली.
“जमीन विकली असती तर पैसे मिळाले असते; पण त्या पैशांपेक्षा गावातील गरीब मुला-मुलींच्या भविष्याची किंमत माझ्यासाठी अधिक होती,” असे ते आजही अभिमानाने सांगतात.
दानामुळे शाळेला मिळाले विस्ताराचे बळ
पिंपळवाडी परिसरातील एकमेव माध्यमिक शिक्षण देणारी छत्रपती शंभुराजे माध्यमिक विद्यालय आज शेकडो विद्यार्थ्यांच्या ज्ञानमंदिराचे रूप धारण करत आहे. इयत्ता पाचवी ते दहावीपर्यंतचे वर्ग, १५ शिक्षक, नऊ वर्गखोल्या, प्रयोगशाळा, संगणक कक्ष, ग्रंथालय आणि क्रीडांगण अशा सुविधा आज येथे उपलब्ध आहेत.
तुरकणे यांनी दिलेल्या ५० गुंठे जागेमुळे शाळेचा विस्तार शक्य झाला. व्यवस्थापनाने या जागेवर अतिरिक्त वर्गखोल्या, विज्ञान प्रयोगशाळा, संगणक लॅब, क्रीडांगण आणि विविध शैक्षणिक सुविधा उभारल्या. शाळेच्या परिसरात वृक्षारोपण करून पर्यावरणपूरक वातावरणही तयार करण्यात आले.
“शिक्षणासाठी जमीन दान करणे ही सर्वात मोठी समाजसेवा”
शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी सांगितले की, अशोक तुरकणे यांच्या दानामुळे विद्यार्थ्यांना अधिक दर्जेदार सुविधा उपलब्ध करून देणे शक्य झाले आहे.
राहाता पंचायत समितीचे माजी उपसभापती दिपक तुरकणे म्हणाले,
“दान करणारे अनेक असतात, पण शिक्षणासाठी जमीन दान करणारे फार कमी असतात. शिक्षणासाठी केलेले हे दान म्हणजे संपूर्ण पिढी घडविण्याचे कार्य आहे.”
ग्रामीण शिक्षणासाठी आदर्श उदाहरण
महाराष्ट्रातील अनेक ग्रामीण भागात आजही शाळांसाठी जागा आणि मूलभूत सुविधांचा प्रश्न गंभीर आहे. सरकारी निधी मिळाला तरी जमीन उपलब्ध न झाल्यामुळे अनेक विकासकामे रखडतात. अशा परिस्थितीत अशोक तुरकणे यांच्यासारखे दानशूर नागरिक समाजासाठी प्रेरणादायी ठरतात.
या दानामुळे परिसरातील मुलींच्या शिक्षणाला मोठी चालना मिळाली आहे. गावातच शाळा उपलब्ध झाल्याने पालकांचा खर्च कमी झाला असून विद्यार्थ्यांचा वेळही वाचू लागला आहे.
समाजाला मिळाला प्रेरणेचा संदेश
आज जमिनीचे वाढते भाव आणि स्वार्थी जीवनशैलीच्या काळात स्वतःची मौल्यवान जमीन समाजासाठी अर्पण करणे ही अत्यंत दुर्मिळ बाब मानली जाते. अशोक तुरकणे यांच्या या कृतीने समाजासमोर निःस्वार्थ सेवाभावाचा आदर्श निर्माण केला आहे.
शाळेमध्ये भविष्यात शिष्यवृत्ती योजना, मोफत गणवेश, शैक्षणिक साहित्य वाटप आणि अन्य उपक्रम राबवून गरीब विद्यार्थ्यांना अधिक मदत करण्याचा मानस व्यक्त करण्यात आला आहे.
“माझी जमीन मुलांच्या भवितव्यासाठी उपयोगी पडतेय, यापेक्षा मोठे समाधान नाही”
अशोक तुरकणे भावुक होत म्हणाले,
“माझ्या वडिलांनी शेतात राबून मला शिकवले. मी जास्त शिकू शकलो नाही, पण माझ्या मुलांना शिकवले. आता गावातील प्रत्येक मुलाने शिकले पाहिजे हीच माझी इच्छा आहे. माझी जमीन त्या कामासाठी उपयोगी पडते आहे, यापेक्षा मोठे समाधान दुसरे कोणतेही नाही.”
त्यांच्या या साध्या पण मनाला भिडणाऱ्या शब्दांमधून शिक्षणाबद्दलची तळमळ, समाजाप्रती असलेली बांधिलकी आणि पुढील पिढी घडविण्याची जिद्द स्पष्टपणे दिसून येते. वडिलांच्या या महान कार्याचा अभिमान त्यांच्या पुत्र विकास, सुनील, संजय तसेच माजी उपसभापती दिपक तुरकणे यांच्या चेहऱ्यावर आजही झळकताना दिसतो.
शिक्षणासाठी दिलेली ही ५० गुंठे जमीन केवळ दान नाही, तर हजारो विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्याचा मजबूत पाया आहे.
