शिरडी | प्रतिनिधी
साईबाबांच्या पवित्र नगरीत ग्रीन एन क्लिन शिरडी फाऊंडेशनच्या पुढाकारातून व शिरडी ग्रामस्थांच्या सक्रीय सहभागातून सुरू झालेल्या “शिरडी परिक्रमा” या अनोख्या उपक्रमाचे यंदा ६वे वर्ष भव्य साजरे होत आहे. सर्वधर्मीय संत, विविध सामाजिक संस्था, स्थानिक पदाधिकारी, ग्रामस्थ व देशभरातून येणाऱ्या हजारो साईभक्तांच्या उपस्थितीत मंगळवार दि. १३ फेब्रुवारी २०२४ रोजी सकाळी ५.३० वाजता श्री खंडोबा मंदिरातून परिक्रमेचा शुभारंभ होणार आहे.
⭐ पार्श्वभूमी – एका ‘कल्पने’पासून ‘सौंदर्यीकरणाच्या गरजा होईपर्यंत
सहाव्या वर्षात प्रवेश करणारी शिरडी परिक्रमा सुरुवातीला फक्त काही ग्रामस्थ आणि काही सामाजिक बांधिलदारांच्या सामूहिक चिंतेतून जन्माला आली होती.
शहरात वाढणारा कचरा, वाहतूक अव्यवस्था, हरितक्षेत्रांचा घटता विस्तार, पर्यावरणपूरक उपक्रमांचा अभाव आणि शहर सौंदर्यीकरणाच्या गरजा — या सर्व समस्यांवर काहीतरी ठोस पाऊल उचलण्याच्या भावनेतून ग्रीन एन क्लिन शिरडी फाऊंडेशनची स्थापना झाली.
पहिल्या वर्षी सीमित संख्येने घेतलेली परिक्रमा आज सहाव्या वर्षी हजारो नागरिकांना प्रेरणा देणारा एक भव्य लोकचळवळ बनली आहे.
⭐ उद्दिष्ट स्पष्ट — श्रद्धेपेक्षा मोठे ‘कर्तव्य’
फक्त धार्मिक परिक्रमा म्हणून नव्हे तर सामाजिक, पर्यावरणपूरक आणि व्यक्तिगत जागृती घडवणारा हा उपक्रम आहे.
परिक्रमेचे मुख्य उद्दिष्ट: 1️⃣ शहर स्वच्छ ठेवण्याची सामूहिक शपथ
2️⃣ पर्यावरण व वृक्षसंवर्धनाचे महत्त्व पटवून देणे
3️⃣ ग्रामस्थ, नागरिक व साईभक्तांमध्ये एकता निर्माण करणे
4️⃣ साईबाबांच्या ‘सबुरी-श्रद्धा’ संदेशाचा सामाजिक रूपात प्रसार
5️⃣ शहराला जगातील सर्वात सुंदर आणि हरित मंदिरनगरी बनवणे
⭐ या वर्षी परिक्रमा अधिक भव्य – सर्वधर्मीय साधुसंतांची उपस्थिती
यंदाच्या सहाव्या पर्वात
— विविध मठांचे गुरु
— सर्वधर्मीय साधुसंत
— सामाजिक संस्थांचे प्रतिनिधी
— महिला बचतगट
— युवक मंडळे
— शहरातील वरिष्ठ नागरिक
— साईभक्त परिवार
अशा सर्व स्तरातील समाजाचा सहभागी प्रतिसाद दिसणार आहे.
⭐ परिक्रमेचा मार्ग (Route) — शिरडीची पवित्र प्रदक्षिणा
सुरुवात: श्री खंडोबा मंदिर (५.३० वाजता)
यानंतर परिक्रमा पुढील महत्त्वाच्या ठिकाणांमधून प्रवास करणार—
✔ साईपालखी रोड
✔ कोरेगाव रोड
✔ जंगम मठ
✔ शनि मंदिर परिसर
✔ चावडी परिसर
✔ द्वारकामाई
✔ मुख्य मंदिर परिसर
✔ ग्रामीण हद्दीतील पारंपरिक मार्ग
✔ पुन्हा खंडोबा मंदिर येथे समारोप
मार्गातील प्रत्येक ठिकाणी दिवे, फलक, सुविचार, पर्यावरण जनजागृती संदेश लावण्यात येणार आहेत.
⭐ फाऊंडेशनची ६ वर्षांची कामगिरी
ग्रीन एन क्लिन शिरडी फाऊंडेशनने गेल्या सहा वर्षांत अनेक उपक्रमांद्वारे शहरात सकारात्मक बदल घडवले आहेत—
🟢 १. शिरडी स्वच्छता मोहीम
दर आठवड्याला ७०–८० स्वयंसेवक सहभागी
कचरा कमी करणे, प्लास्टिक मुक्ती उपक्रम, सार्वजनिक ठिकाणांची साफसफाई.
🟢 २. पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव
शेकडो घरांमध्ये प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्तीऐवजी पर्यावरणस्नेही मूर्तींचे प्रोत्साहन.
पाणवठ्यांवर कृत्रिम टाक्यांची व्यवस्था.
🟢 ३. वृक्षारोपण आणि वृक्षसंवर्धन
शहरात व परिसरात २०००+ वृक्षारोपण.
“आपला एक झाड – भविष्यासाठी एक श्वास” अभियान.
🟢 ४. फॅमिली हेल्थ गार्डन
ग्रामस्थांच्या आरोग्यासाठी सकाळ-संध्याकाळ व्यायाम, योगा, चालण्याचे मार्ग, औषधी वनस्पती उद्यान.
🟢 ५. शहर सुशोभीकरण
रस्ते, फुटपाथ, प्रमुख चौक, मंदिर परिसराला सुशोभित करणारे प्रकल्प.
सुविचार फलक, स्वच्छता संदेश, प्रकाशयोजना.
⭐ सहाव्या वर्षाची वैशिष्ट्ये
या वर्षी परिक्रमा अधिक मोठ्या प्रमाणावर साजरी होणार असून विशेष गोष्टी:
🔹 महिलांचा वाढता सहभाग
🔹 युवकांसाठी ‘पर्यावरण रक्षक’ मोहीम
🔹 कचरा टाळण्याचा ‘झिरो वेस्ट परिक्रमा’ संकल्प
🔹 वैद्यकीय टीम व विश्रांती केंद्रे
🔹 पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था
🔹 आपत्कालीन सहायक पथक
🔹 सोशल मीडिया लाईव्ह कव्हरेज
🔹 शहरभर जनजागृती फलक
⭐ ग्रामस्थांचा सहभाग — परिक्रमेचे खरे सामर्थ्य
शिरडीकरांनी गेल्या पाच वर्षांत दाखवलेले एकजूट आणि शिस्तबद्ध सहभागामुळे हा उपक्रम आज जागतिक पातळीवर चर्चेत जात आहे.
— महिलांनी परिक्रमेच्या संपूर्ण मार्गावर फ्रेशनेस स्प्रे, जैविक गुलाल, रांगोळ्या सजविण्याचे काम सांभाळले आहे.
— युवकांनी वाहतूक नियंत्रण आणि शिस्तीची जबाबदारी घेतली आहे.
— वरिष्ठ नागरिकांची प्रेरणादायी उपस्थिती परिक्रमेची शोभा वाढवते.
— लहान मुले पर्यावरण संदेश असलेले फलक घेऊन मार्गावर उभे राहणार आहेत.
⭐ शेवटचे आवाहन
उठा शिरडीकरांनो… जागे व्हा!
या सहाव्या वर्षी परिक्रमेचा धागा आणखी मजबूत करा!
शिरडीचे सौंदर्य, स्वच्छता आणि आध्यात्मिकता जगाला दाखवा!
स्वतः या आणि आपल्या कुटुंबीयांना, मित्रांना, नातेवाईकांना घेऊन या…
शिरडी परिक्रमा ही फक्त यात्रा नाही, ती आपल्या शहराचा ‘आत्मा’ आहे.
ओम साईराम 🙏
