शिर्डी (प्रतिनिधी): आज १५ ऑक्टोबर रोजी शिर्डीत साईभक्तांना त्यांच्या संत साईबाबांच्या महानिर्वाणाचा १०७वा वार्षिक स्मरण दिवस साजरा करण्याची संधी आहे. विजयादशमीच्या दिवशी साईबाबांनी देह ठेवला, परंतु त्यांच्या देहाच्या माध्यमातून नव्हे, तर भक्तांच्या हृदयात, प्रत्येक श्वासात आणि सेवा कार्यात साईबाबांचे तत्वज्ञान आजही जिवंत आहे.
महानिर्वाणाची तयारी आणि संकेत:
साईबाबांनी दोन वर्षांपूर्वीपासूनच आपले निर्वाण नियोजित असल्याचे स्पष्ट संकेत दिले होते. सन १९१६ मध्ये द्वारकामाईत त्यांनी अंगावरील वस्त्रांची आहुती देऊन आपल्या देहाच्या क्षणभंगुरतेची आणि भक्तांसाठीच्या जीवन संदेशाची चिन्हे दर्शवली.
भक्तांसाठी असलेले बलिदान:
रामचंद्रदादा पाटील गंभीर आजारी असताना साईबाबांनी स्वप्नातून त्यांचे जीवन वाचेल असे सांगितले, परंतु साईबाबांनी स्वतःचा देह त्याच्या जागी सोडून भक्ताच्या जीवनाचा बलिदान दिले.
द्वारकामाईतील अग्निगोळा आणि नियतीचा संकेत:
जुलै १९१८ मध्ये द्वारकामाईत मध्यरात्री प्रखर अग्निगोळा प्रकट झाला. साईबाबांनी भक्तांना संदेश दिला, “नव दिन, नव तारीख, अल्लामिया अपनी धुनिया ले जायेगा. मर्जी अल्ला की.” मोहरमची नववी आणि हिंदुंची विजयादशमी एकत्र येण्याच्या दिवशी त्यांनी देह ठेवला.
वीट फुटली, नियती ठरली:
साईबाबांकडे जपून ठेवलेली मातीची वीट चुकून फुटल्यावर त्यांनी सांगितले, “एकदा भंगले ते पुन्हा पूर्ववत होत नाही. आता आम्हालाही लवकरच जावे लागणार.” हा त्यांच्या महानिर्वाणाचा अंतिम संकेत ठरला.
महानिर्वाणाचा दिवस:
१५ ऑक्टोबर १९१८ रोजी, विजयादशमी आणि एकादशीच्या संगमात, तसेच मुसलमानांची नववी तारीख जुळून आलेल्या दिवशी साईबाबांनी द्वारकामाईत शांतपणे देह ठेवला. त्यांच्या समाधीचे व्यवस्थापन रामचंद्रदादा पाटील कोते आणि बापूसाहेब बुटी यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडले.
महानिर्वाणानंतरचे दृष्टांत:
त्या रात्री दासगणू महाराजांना स्वप्नातून दर्शन देऊन साईबाबांनी मार्गदर्शन केले, आणि समाधीसमोर अखंड नामस्मरण सुरू ठेवले. भक्तांना दिलेला संदेश स्पष्ट होता – श्रद्धा, सबुरी, करुणा आणि मानवतेवर आधारित सेवा ही खरी संपत्ती आहे.
साईंचा संदेश:
साईबाबांचे तत्वज्ञान भेदभाव, आसक्ती आणि अज्ञानाच्या पलीकडे आहे. “सबका मालिक एक” या शिकवणीद्वारे ते मानवतेला एकत्र आणतात. त्यांचे जीवन भक्ती, सेवा, करुणा आणि प्रामाणिकपणाचे आदर्श ठरते.
शिर्डी येथील साईभक्त आणि सेवा कार्यकर्ते आजही त्यांच्या महानिर्वाणाचा स्मरण करत, श्रद्धा व सबुरीची गाथा पसरवत आहेत.
लेखक: श्री रवींद्र जोशी
शिर्डी – राहता
